Vrijwilligersbeleid
In dit beleidsplan wordt het vrijwilligersbeleid van Bibliotheek IJmond Noord voor de periode 2025–2028 uiteengezet. Vrijwilligers zijn onmisbaar voor het realiseren van onze maatschappelijke en culturele doelstellingen. We beschrijven de uitgangspunten, doelen en praktische invulling van het vrijwilligersbeleid, inclusief werving, begeleiding, waardering en afscheid. Nieuw in dit beleid is de formele benoeming van een vertrouwenspersoon.
Ambitie/visie
Bibliotheek IJmond Noord wil een bibliotheek zijn van en voor de samenleving. Het vrijwilligersbeleid sluit aan bij onze missie: een toegankelijke en toekomstgerichte bibliotheek zijn die maatschappelijke betrokkenheid stimuleert. Vrijwilligers dragen actief bij aan onze kerntaken, zoals geformuleerd in het Koersplan. Daarbij zien we hen als ambassadeurs van de bibliotheek in hun omgeving.
Regelgeving & beleid
Het beleid is gebaseerd op artikel 48 van de CAO Openbare Bibliotheken. Vrijwilligerswerk wordt uitsluitend als aanvulling op de professionele organisatie ingezet, onder supervisie van betaalde medewerkers. Er is jaarlijks overleg met de personeelsvertegenwoordiging over het vrijwilligersbeleid. Ook houdt de Bibliotheek zich aan richtlijnen rondom privacy, veiligheid en aansprakelijkheid. Bij werkzaamheden met kwetsbare doelgroepen is een VOG verplicht.
Positie
Sinds 1999 is vrijwilligersbeleid structureel onderdeel van onze organisatie. In de periode 2021–2025 is het aantal vrijwilligers toegenomen, mede door maatschappelijke participatie en bezuinigingen. Er is meer variatie in taken en typen vrijwilligers. We willen in de komende beleidsperiode voortbouwen op deze ontwikkeling, met een nog betere afstemming tussen vrijwilligerstaken en bibliotheekdoelen.
Doel
We streven naar een duurzaam,professioneel en inclusief vrijwilligersbeleid dat:
- Vrijwilligers de kans biedt bij te dragen aan de samenleving;
- De kwaliteit van onze dienstverlening versterkt;
- Goede begeleiding, scholing en waardering van vrijwilligers waarborgt;
- Een veilige, respectvolle omgeving creëert waarin vrijwilligers zich gehoord en gesteund voelen.
Onderdelen
Typen vrijwilligers:
- Traditionele/gebonden vrijwilliger
- Geleide vrijwilliger (bijvoorbeeld via re-integratie of stage)
- Geïnteresseerde vrijwilliger (projectmatig betrokken)
Werving en selectie:
Gericht op affiniteit met bibliotheek en participatie. Selectiegesprekken en samenwerkingsovereenkomsten zijn standaard.
Begeleiding en scholing:
Start met een proefperiode en jaarlijks voortgangsgesprek. Vrijwilligers worden uitgenodigd voor relevante trainingen of themabijeenkomsten.
Waardering:
Vrijwilligers ontvangen een abonnement, kerstpakket en uitnodiging voor de jaarlijkse bijeenkomst. In beginsel is er geen financiële vergoeding.
Vertrek:
Aandacht voor een waardige afronding, passend bij de inzet.
Administratie:
Samenwerkingsovereenkomsten en relevante gegevens worden centraal en volgens het Privacybeleid opgeslagen.
De uitwerking van deze onderdelen staat beschreven in het vrijwilligershandboek.
Middelen
- Personele inzet: Elke vrijwilliger heeft een vaste contactpersoon binnen het team.
- Financiën: Budget voor verzekering, waardering, cursussen.
- Verzekeringen: WA- en ongevallenverzekering via de Bibliotheek.
- Tools: Digitale opslag van overeenkomsten en vrijwilligersoverzichten.
Vertrouwenspersoon
De bibliotheek benoemt een interne vertrouwenspersoon als aanspreekpunt voor vrijwilligers bij ongewensteomgangsvormen, zoals intimidatie, discriminatie of integriteitsproblemen.
Taken van de vertrouwenspersoon:
- Luisteren en ondersteunen bij meldingen van vrijwilligers
- Adviseren over mogelijke vervolgstappen
- Eventueel doorverwijzen naar externe instanties
- Signaleren van trends in meldingen ten behoeve van beleidsaanpassing
Toegankelijkheid:
Alle vrijwilligers worden bij aanvang geïnformeerd over wie de vertrouwenspersoon is en hoe deze te bereiken is. De vertrouwenspersoon opereert onafhankelijk en garandeert vertrouwelijkheid.